გაზონის მოვლა - გაზონის დამუშავებისა და მოვლის ტექნოლოგია

გაზონი გამწვანების სამუშაოების მნიშვნელოვანი ნაწილია, ხოლო გაზონის საფარი თანამედროვე გამწვანების დონის შეფასების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ინდიკატორია. გაზონის მცენარეები ძირითადად დაბალი მცენარეებია, რომლებიც მიწას ფარავენ. მათი გამოყენება შესაძლებელია ბრტყელი ან ოდნავ ტალღოვანი ბალახოვანი საფარის დიდი ფართობის შესაქმნელად. ისინი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პირობაა, რომელიც აღნიშნავს გამწვანების გარემოს და გამწვანების დონეს. გაზონი არა მხოლოდ დასასვენებელი და დასათვალიერებელი ადგილია პარკებში, ბაღებში, სკვერებში, ქუჩებში, ზოოპარკებში, ბოტანიკურ ბაღებში, გასართობ პარკებში, სკოლებში, საავადმყოფოებში და ა.შ., არამედ მისი გამოყენება ასევე შესაძლებელია სპორტული მოედნების, აეროპორტების, კაშხლების, მდინარეების, რკინიგზის, მაგისტრალებისა და ფერდობების დასაცავად. ეს არის ზედაპირული მცენარეულობა კარგი ნიადაგით.

გაზონის სტანდარტული შერჩევა

არჩევანიგაზონის გამწვანებადაკავშირებულია დარგვის ადგილის პირობებთან, გაზონის ფუნქციურ მახასიათებლებთან და ბალახის სახეობების ბიოლოგიურ ჩვევებთან. შეუძლია თუ არა გაზონს სრულად გამოიყენოს თავისი ფუნქციური სარგებელი, პირდაპირ კავშირშია შერჩეულ ბალახის სახეობასთან. ამიტომ, ბალახის სახეობების შერჩევისას გასათვალისწინებელია შემდეგი ასპექტები: ① ბალახის სახეობები, რომლებიც ეგუებიან ადგილობრივ გარემო პირობებს, ადვილად მრავლდებიან, სწრაფად იზრდება და მთელი წლის განმავლობაში დიდი ხნის განმავლობაში ინარჩუნებენ კაშკაშა მწვანე ფოთლებს. ② მრავალწლიანი ბალახის სახეობა, რომელიც მდგრადია გასხვლისა და გათელვის მიმართ და აქვს სარეველებთან კონკურენციის ძლიერი უნარი. ③ არახელსაყრელ გარემოსთან ადაპტაციის ძლიერი უნარი, მდგრადია გვალვის, წყალდიდობის, მავნე აირების, მავნებლებისა და დაავადებების, უნაყოფობის და ა.შ. მიმართ. ④ მოვლისა და მართვის პირობების მიხედვით, შეეცადეთ აირჩიოთ ბალახის სახეობები დაბალი მცენარეებით, თხელი ფოთლებით, თანმიმდევრული ზრდით და ლამაზი ფოთლების ფერით.

ნიადაგის მომზადება დარგვამდე

გაზონის დარგვამდე უნდა გაუმჯობესდეს ადგილზე ნიადაგი და მომზადდეს დრენაჟისა და სარწყავი სისტემა. გაზონის დარგვის დასაწყისში უნდა მოიხსნას სარეველები და ადგილიდან გაიწმინდოს ყველა კრამიტი, ხრეში და სხვა ნარჩენები. გაზონი უნდა გაასწოროთ როგორც მაღალი, ასევე დაბალი შემავსებლით. გაზონის მცენარეები დაბალი ბალახებია სქელი, ძირისებრი ფესვებისა და არაღრმა ფესვების განაწილების გარეშე. ეცადეთ, ნიადაგის სისქე დაახლოებით 40 სმ იყოს, სასურველია არანაკლებ 30 სმ. თუ ნიადაგი ადგილობრივად არის აღმოჩენილი, თუ ფენა ღარიბია ან ძალიან ბევრი შერეული ნიადაგია, ნიადაგი უნდა შეიცვალოს გაზონის ერთგვაროვანი ზრდის უზრუნველსაყოფად. მიწის მომზადებისას შეგიძლიათ გამოიყენოთ ძირითადი სასუქი, როგორიცაა ნაკელი, კომპოსტი, ტორფი და სხვა ორგანული სასუქები, შემდეგ ერთხელ მოხვნა და შემდეგ გაასწოროთ მიწა წყლის დაგროვების თავიდან ასაცილებლად. იდეალური ბრტყელი გაზონის ზედაპირი შუაში ოდნავ მაღლა უნდა იყოს და თანდათანობით დახრილი იყოს გვერდების ან კიდეებისკენ. შენობის გარშემო გაზონი საძირკველზე 5 სმ-ით დაბალი უნდა იყოს და შემდეგ გარეთ იყოს დახრილი. გაზონები, სადაც ნიადაგი ძალიან მშრალია, მიწისქვეშა წყლების დონე ძალიან მაღალია ან ძალიან ბევრი წყალია, ასევე სპორტულ მოედნებზე არსებული გაზონები, უნდა იყოს აღჭურვილი დრენაჟისთვის დაფარული მილებით ან ღია თხრილებით. უფრო სრულყოფილი დრენაჟის ნაგებობაა თავისუფალი წყლის ზედაპირთან ან დრენაჟის მილების ქსელთან დაკავშირებული დაფარული მილების სისტემა. ტერიტორიის საბოლოო გასწორებამდე, ასევე უნდა დაიმარხოს სარწყავი მილების ქსელი.

როგორგაზონების დარგვა

1.1 თესვის მეთოდი

ის შესაფერისია ბალახოვანი სახეობებისთვის, რომლებსაც დიდი რაოდენობით თესლი აქვთ და ადვილად აგროვებენ, როგორიცაა კამეჩის ბალახი, მაღალი ფესკუა, ზოისიას ბალახი, კარექსი, ცისფერი ბალახი, სამყურა, მანილას ბალახი და ა.შ., რომელთა გამრავლება თესლითაც შესაძლებელია. როგორც წესი, ითესება შემოდგომაზე ან გაზაფხულზე, ასევე შესაძლებელია ზაფხულშიც დათესვა, მაგრამ ბალახის თესლის უმეტესობა ცხელ ამინდში ცუდად აღმოცენდება. პრინციპში, თბილი სეზონის ბალახის თესლი ითესება გაზაფხულზე და შეიძლება დათესვა გვიან გაზაფხულზე და ზაფხულის დასაწყისში; გრილი სეზონის ბალახის თესლი ითესება შემოდგომაზე. აღმოცენების მაჩვენებლის გაზრდის მიზნით, ძნელად აღმოცენებადი თესლი დათესვამდე უნდა დამუშავდეს. მისი დალბობა შესაძლებელია 0.5%-იან NaOH ხსნარში 24 საათის განმავლობაში, წყლით გარეცხვა და გაშრობა დათესვამდე. ეს ხელს შეუწყობს აღმოცენებას და სუფთა აღმოცენებას, მაგალითად, ზოისიას თესლი. გარდა ამისა, თუ ცხვრის წვეროს ბალახის თესლის გარსს ცუდი ჰაერგამტარობა აქვს, დათესვამდე უბრალოდ ჩამოიბანეთ სუფთა წყლით. თესლის დათესვა მოიცავს 2-დან 3 სახეობის ერთჯერად და შერეულ თესვას. ცალკე თესვისას, რაოდენობა უნდა განისაზღვროს ბალახის თესლის, თესლის აღმოცენების სიჩქარის და ა.შ. მიხედვით. ზოგადი დოზაა 10-20 გ/მ2. შერეული თესვისას გაზონის ჩამოყალიბებამდე უნდა შეერიოთ სხვა სწრაფი დაფარვის თესლი, მაგალითად, 85%-დან 90%-მდე ლურჯი ბალახი და 10%-დან 15%-მდე მოხრილი ბალახი.

1.2 ღეროს თესვის მეთოდი

ღეროს მეთოდის გამოყენება შესაძლებელია ბალახოვანი სახეობებისთვის, რომლებიც მიდრეკილნი არიან სტელონებისკენ, როგორიცაა დოგროუსი, ხალიჩის ბალახი, ზოისია ტენუიფოლია, მცოცავი მოხრილი ბალახი და ა.შ. ეს მეთოდი გულისხმობს დედა გაზონის ნიჩბით მოცილებას, ფესვებზე მიმაგრებული მიწის შერყევას ან წყლით ჩამობანას, შემდეგ ფესვების გაშლას ან 5-10 სმ სიგრძის მოკლე ნაჭრებად დაჭრას, თითოეულ ნაჭერს მინიმუმ ერთი კვანძი ჰქონდეს. ღეროს პატარა ნაჭრები თანაბრად გაანაწილეთ ნიადაგზე, შემდეგ დაფარეთ დაახლოებით 1 სმ სისქის წვრილი მიწით, მსუბუქად დააწექით და დაუყოვნებლივ შეასხურეთ წყალი. ამიერიდან, დღეში ერთხელ, დილით და საღამოს, შეასხურეთ წყალი და თანდათანობით შეამცირეთ წყლის შესხურების რაოდენობა ფესვების დაფესვიანების შემდეგ. ღეროების დათესვა შესაძლებელია გაზაფხულზე, როდესაც ბალახის თესლი აღმოცენებას დაიწყებს, მაგრამ ეს ჩვეულებრივ ხორციელდება აგვისტოდან სექტემბრამდე შემოდგომაზე, რადგან გაზაფხულის თესვას 3 თვე სჭირდება, ხოლო შემოდგომის თესვას 2 თვე.

1.3 გაყოფილი დარგვის მეთოდი

ბალახის გაფხვიერების შემდეგ, ფრთხილად გაფხვიერეთ ბუჩქები და დარგეთ ორმოებში ან ზოლებში გარკვეული მანძილით. თუ Zoysia tenuifolia ცალკე დარგავთ, მისი დარგვა შესაძლებელია ზოლებად 30-40 სმ მანძილით. დარგული ბალახის ყოველ 1 მ2-ზე შესაძლებელია 30-50 მ2-ის დარგვა. დარგვის შემდეგ, დათრგუნეთ და სრულად მორწყეთ. მომავალში, ფრთხილად იყავით, რომ ნიადაგი არ გამოშრეს და გააძლიერეთ მეურნეობა. დარგვის შემდეგ, ბალახი მიწით შეიძლება დაიფაროს 2 წლის შემდეგ. თუ გსურთ სწრაფად გამრავლება და ბალახის წარმოქმნა, შეამცირეთ ზოლებს შორის მანძილი.

1.4 გავრცელების მეთოდი

ამ მეთოდის მთავარი უპირატესობა ის არის, რომ მისი დახმარებით შესაძლებელია გაზონის სწრაფად ფორმირება, მისი განხორციელება ნებისმიერ დროსაა შესაძლებელი და დარგვის შემდეგ მისი მოვლა მარტივია. თუმცა, ის ძვირია და მოითხოვს ბალახის უხვი წყაროებს. მისი დაყოფა შესაძლებელია შემდეგ ფორმებად.

(1) დახურული საფარის მეთოდი. მთელი მიწის დაფარვის მეთოდი ხარვეზების გარეშე. გაზონი დაჭერით გრძელ ზოლებად, 25-30 სმ სიგანისა და 4-5 სმ სისქის. ის არ უნდა იყოს ძალიან სქელი, რათა თავიდან აიცილოთ ზედმეტად მძიმედ დამზადება. გაზონის მოჭრისას, გაზონზე დადეთ გარკვეული სიგანის ხის დაფა, შემდეგ კი ხის დაფის კიდეზე ბალახის ნიჩბით მოჭერით. გაზონის დაგებისას, გაზონის შეერთებებში უნდა დარჩეს 1-დან 2 სმ-მდე მანძილი. ბალახის ზედაპირის დაჭერა და გასწორება შესაძლებელია მილით, რათა ბალახის ზედაპირი და მიმდებარე ნიადაგის ზედაპირი გასწორდეს. ამ გზით, გაზონი და ნიადაგი მჭიდრო კონტაქტშია, დაცულია გვალვისგან და გაზონი ადვილად იზრდება. გაზონი სათანადოდ უნდა მოირწყას დარგვამდე და დარგვის შემდეგ.

(2) შუალედური მოპირკეთების მეთოდი. როგორც წესი, მოპირკეთების მეთოდის ორი ფორმა არსებობს. პირველი არის მართკუთხა ტურფის გამოყენება, რომელიც მოპირკეთებულია და ბრუნავს, თითოეულ ნაწილს შორის 3-დან 6 სმ-მდე მანძილით, და მოპირკეთებული ფართობი მთლიანი ფართობის 1/3-ს შეადგენს. მეორე არის ის, რომ ტურფის თითოეული ნაჭერი მონაცვლეობით არის განლაგებული, ქლიავის ყვავილის ფორმის, და დარგვის ფართობი მთლიანი ფართობის 1/2-ს შეადგენს. დარგვისას, ტურფის დარგვის ადგილი უნდა ამოთხაროს ტურფის სისქის მიხედვით, რათა ტურფი და ნიადაგის ზედაპირი თანაბრად იყოს გასწორებული. გაზონის დაგების შემდეგ, მისი დათრგუნვა და შემდეგ მორწყვა შესაძლებელია. მაგალითად, გაზაფხულზე დარგვისას, წვიმიანი სეზონის შემდეგ, სტოლონები ყველა მიმართულებით გაიზრდება და ტურფი ერთმანეთთან მჭიდროდ იქნება დაკავშირებული.

(3) არტიკლის გაშლის მეთოდი. გაზონი დაჭერით 6-დან 12 სმ სიგანის გრძელ ზოლებად და დარგეთ რიგებს შორის 20-დან 30 სმ-მდე დაშორებით. ამ გზით დაგებული გაზონის სრულად შეერთება შესაძლებელია ნახევარი წლის შემდეგ. დარგვის შემდეგ მოვლა იგივეა, რაც მოპირკეთების მეთოდით.